Historia
Idea ogrodnictwa działkowego zrodziła się w połowie XIX wieku w Niemczech. Jej pomysłodawcą i głównym propagatorem był lekarz – dr Daniel Gottlob Moritz Schreber. W 1869 roku w Lipsku powstało pierwsze stowarzyszenie ogrodów nazwanych od jego nazwiska „szreberowskimi”. Do dziś starsi mieszkańcy Chorzowa używają tej właśnie nazwy, wspominając ogrody działkowe swojego dzieciństwa.
Na Śląsku, a konkretnie w Chorzowie, ogrodnictwo działkowe zakorzeniło się na dobre już na początku XX wieku. Pierwszy ogród działkowy w mieście powstał w 1905 roku – i istnieje do dziś, choć jego teren został znacznie okrojony przy budowie Drogowej Trasy Średnicowej. Mowa o Rodzinnym Ogrodzie Działkowym im. Augustyna Czarneckiego, zlokalizowanym pomiędzy Aleją Bojowników o Wolność i Demokrację a ulicami Hajducką, Działkową oraz parkingiem sklepu meblowego „Bodzio”. Z czasem w Chorzowie zaczęły powstawać kolejne ogrody – już od roku 1910.
Początkowo ogrodnictwo działkowe miało przede wszystkim funkcję socjalną. Dyrekcja Kopalń Skarbowych, chcąc ulżyć najuboższym robotnikom, wydzierżawiła im kilka hektarów ziemi pod uprawę ziemniaków. Rok później podobne działania podjęła Dyrekcja Królewskiej Huty. Choć początkowo grunty służyły głównie uprawie roślin jadalnych, to wraz z pojawieniem się raka ziemniaczanego zakazano ich sadzenia, a działki zaczęły zyskiwać charakter rekreacyjny.
W kolejnych latach ogrody te funkcjonowały w ramach organizacji takich jak Towarzystwo Ogrodów Działkowych Pracowników Kopalń Skarbowych im. Karola Miarki w Chorzowie I, a następnie Towarzystwo Ogrodów Działkowych im. św. Józefa w Chorzowie II.
Pierwsza wojna światowa przyniosła nowe potrzeby i znaczenie ogrodów działkowych – głównie jako wsparcie dla rodzin w zakresie wyżywienia. Działki znów zaczęły służyć przede wszystkim uprawie warzyw i owoców, a tereny wspólne o funkcji rekreacyjnej zostały ograniczone.
W roku 1917, na nieużytkach położonych po prawej stronie ulicy Siemianowickiej (jadąc w stronę Bytkowa), utworzono kompleks ogrodów działkowych znanych jako Pracownicze Ogrody Działkowe „Elżbieta”. Ich nazwa nawiązywała do sąsiadującego z nimi szybu górniczego o tej samej nazwie oraz pobliskiego składowiska drewna kopalnianego.
W tamtych czasach działki na Górnym Śląsku nie pełniły jedynie funkcji wypoczynkowej – wręcz przeciwnie. Ich głównym celem była produkcja żywności. Warzywa, owoce, ziemniaki, a nawet chów drobnego inwentarza (kur, kaczek, gęsi, indyków, kóz, gołębi czy świń) stanowiły nieocenione wsparcie w codziennym życiu robotniczych rodzin.
W kolejnych dekadach ogród „Elżbieta” rozwijał się i modernizował, funkcjonując już w strukturach Polskiego Związku Działkowców – dziś Stowarzyszenia Ogrodowego PZD.
Obecnie Rodzinny Ogród Działkowy „Elżbieta” zajmuje powierzchnię ponad 10 hektarów, na której zlokalizowano 294 działki. Ogród podzielony jest na trzy rejony: Elżbieta, Azoty oraz Węzłowiec. Każdy z nich posiada dostęp do energii elektrycznej oraz wody.
Infrastrukturę ogrodu tworzy m.in. przestronna świetlica, w której mieszczą się: sala do organizacji uroczystości rodzinnych, kuchnia, zaplecze socjalne oraz biuro Zarządu ROD. Przeprowadzone w ostatnich latach inwestycje i remonty – modernizacja alejek, budowa parkingu, wymiana ogrodzenia – znacznie podniosły estetykę ogrodu i komfort jego użytkowania.
Wszystko to jest efektem pracy i zaangażowania samych działkowców. To dzięki ich wysiłkowi i wspólnej trosce o wspólne dobro, ogród „Elżbieta” jest dziś miejscem zadbanym, tętniącym życiem i otwartym dla kolejnych pokoleń.